Eind maart heeft een Nederlands team met een Hyundai ix35 Fuel Cell laten zien hoe bruikbaar waterstof als brandstof is. Kijk maar eens op www.waterstofchallenge.nl. In 24 uur bijna 2.900 kilometer afleggen en twee records in elektrisch rijden verbreken: dat verdient veel respect. Dit lukte mede doordat waterstof tanken net zo snel gaat als benzine tanken. Tenminste, als de tankstations bereikbaar zijn en goed werken, want dat is soms nog wel een dingetje.  Net als laadpalen zijn ze geregeld kapot of er staat een auto die er niet hoort. In ons land hebben we pas drie locaties waar je waterstof kunt tanken, terwijl er in Duitsland al een groter netwerk ligt. Aan de uitbouw wordt overal gewerkt.

Is waterstof een alternatief voor batterijauto’s en verbrandingsmotoren? Of beter: wordt het dat spoedig? Een aantal grote olie- en autofabrikanten investeert stevig in de ontwikkeling en promotie. Niet vreemd: elektrisch rijden in een batterij-auto is een bedreiging voor hun verdienmodellen, dus doen ze erg hun best zieltjes te winnen voor waterstof, met als stelling dat het een belangrijke en zeer schone energiedrager is. Dat klopt. De uitlaat produceert alleen plasjes schoon water en de emissie is nul. Maar het spul maken is pas milieuvriendelijk als het volledig met wind- of zonne-energie gebeurt. En dan nog is de energiebehoefte twee tot vier keer zo hoog als bij gewone elektriciteitsproductie. De waterstof moet vervolgens onder druk in tankauto’s naar tankstations worden gebracht, dan in de hogedruktanks van auto’s worden gepompt en via een brandstofcel worden omgezet in elektriciteit. Ook die stappen zijn complex, inefficiënt en duur. Doordat er nog niet veel waterstofauto’s worden gebouwd, zijn ze bovendien prijzig en is tanken lastig. Een kip-eiverhaal.

Ondertussen heeft batterijtechnologie een flinke voorsprong. Er komen steeds meer elektrische auto’s en die worden ook voor meer mensen bereikbaar. Ze zijn wel nog zwaar en de batterijen maken is belastend voor mens en milieu. Dat is natuurlijk een minpunt. Er komen wel batterijen aan van andere materialen, waardoor de prijzen en het gewicht dalen, de capaciteit groter wordt en de gevreesde dominantie van China op de grondstoffenmarkt afneemt. Door steeds krachtiger snelladers verdwijnt ook het nadeel van de beperkte actieradius en van lang en vaak moeten laden, al zal het nog een tijd duren voordat het net zo snel gaat als waterstof tanken. Snelladers vind je in Europa niettemin op steeds meer plaatsen, terwijl de uitrol van een dekkend netwerk van waterstoftankstations nog jaren zal kosten.

Vandaar dat ik waterstof de komende jaren niet echt een alternatief zie worden als energiebron voor personenauto’s. Er zitten ook nog geen betaalbare auto’s op waterstof in de pijplijn. Waterstofauto’s zullen voorlopig vooral concurreren met batterij-­auto’s in dezelfde prijsklasse en ze zullen door de weinige tankstations een beperkt marktaandeel houden. Voor vrachtwagens, bussen, schepen en vliegtuigen is waterstof, mits milieuvriendelijk geproduceerd, wel degelijk een veelbelovende brandstof. Langeafstandsverkeer: daar ligt het toekomstige verdienmodel voor de Shells van deze wereld. Laten ze zich daar dan ook op richten!


Journalist en communicatiespecialist Jan Rooderkerk bracht vroeger in Avro’s De Hoogste Versnelling autonieuws en tests. Hij is nog altijd een echte petrolhead, maar specialiseerde zich ook in elektrisch rijden. Daar is hij enthousiast over, maar ook kritisch. Op deze plek praat hij je er steeds over bij.